воскресенье, 28 февраля 2016 г.

Ганаровыя грамадзяне горада Полацка

Еронько, Виктор Иванович

Дата рождения
10 мая 1920
Место рождения
Полоцк
Дата смерти
15 сентября 1991 (71 год)
Место смерти
Полоцк
Годы службы
1942—1945
Звание
Сержант
Герой Советского Союза
Орден Ленина Орден Октябрьской Революции Орден Красного Знамени Орден Отечественной войны I степени
Орден Славы
Орден Славы
Медаль «За взятие Кенигсберга»
Медаль «За взятие Берлина»
Медаль «За освобождение Варшавы»
Виктор Иванович Еронько (10 мая 1920, Полоцк — 15 сентября 1991, Полоцк) — сержант Рабоче-крестьянской Красной Армии, участник Великой Отечественной войны, Герой Советского Союза (1944).
Биография
Виктор Еронько родился 10 мая 1920 года в Полоцке (ныне — Витебская область Белоруссии). После окончания неполной средней школы и школы фабрично-заводского ученичества работал слесарем. В 1938 году был осуждён к 4 годам лишения свободы за совершение кражи, освободился в июне 1942 года. В августе того же года был призван на службу в Рабоче-крестьянскую Красную Армию и направлен на фронт Великой Отечественной войны. К июню 1944 года сержант Виктор Еронько был наводчиком орудия 922-го стрелкового полка 250-й стрелковой дивизии 3-й армии 2-го Белорусского фронта. Отличился во время освобождения Белорусской ССР[1].
23 июня 1944 года во время боёв у деревни Озераны Еронько огнём своего орудия подавил семь немецких пулемётных точек и переправился через Друть. 25 июня он подбил два самоходных орудия и принял активное участие в освобождении Бобруйска. 27 июня на шоссе Могилёв-Минск у деревни Старая Мартьяновка Еронько подбил три немецких танка и уничтожил шесть автомашин с пехотой. 12 июля 1944 года во время боя в районе деревни Пески Мостовского района Гродненской области, когда весь его расчёт выбыл из строя, Еронько в одиночку вёл огонь и уничтожил штурмовое орудие, три пулемёта, около роты немецкой пехоты[1].
Указом Президиума Верховного Совета СССР от 26 октября 1944 года за «мужество, отвагу и героизм, проявленные в борьбе с немецкими захватчиками» сержант Виктор Еронько был удостоен высокого звания Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали «Золотая Звезда» за номером 4947[1].
Участвовал в освобождении Польши, боях в Восточной Пруссии и непосредственно в Германии, в том числе штурме Берлина. После окончания войны Еронько вернулся в Полоцк. Активно участвовал в восстановлении разрушенного войной Полоцка и строительстве Новополоцка. Работал слесарем-инструментальщиком строительного треста. Скончался 15 сентября 1991 года[1], похоронен в Новополоцке (кладбище Глинище)[источник не указан 548 дней].
Почётный гражданин Полоцка и Новополоцка. Был также награждён орденами Октябрьской Революции, Красного Знамени, Отечественной войны 1-й степени, Славы 2-й и 3-й степеней, рядом медалей.
В городе Новополоцке названа улица в честь Еронько Виктора Ивановича. 8 мая 2007 года около дома № 32 по улице Я. Коласа в Новополоцке открыта мемориальная доска в память Героя.

Ганаровыя грамадзяне горада Полацка

Апанас Васільевіч Глебаў

Дата нараджэння:
16 студзеня 1902
Месца нараджэння:
в. Аляксандраўка (цяпер Рослаўльскі раён, Смаленская вобласць)
Дата смерці:
1997
Месца смерці:
Полацк
Узнагароды і прэміі:
Герой Сацыялістычнай Працы
Ордэн Леніна
Ганаровы чыгуначнік
Біяграфія
Нарадзіўся 16 студзеня 1902 у вёсцы Аляксандраўка (цяпер Рослаўльскі раён, Смаленская вобласць) у сялянскай сям'і. Сям'я была шматдзетная, з дзяцінства прыйшлося батрачыць: пасвілі жывёлу і апрацоўвалі зямлю, зарабляючы на пражытак.

З 1917 працаваў на вагонарамонтным заводзе ў горадзе Рослаўлі спачатку вучнем слесара, потым слесарам. У красавіку 1924 па Ленінскім прызыве стаў байцом Чырвонай Арміі. Службу праходзіў у Заходнім ваенным акрузе, у горадзе Гжацк.

З сакавіка 1926 г вярнуўся ў Рослаўль, працаваў рассыльным, затым сталяром вагоннага дэпо. У 1928 годзе скончыў у горадзе Канатопе на курсы тэхнікаў-нарміроўшчыкам, пяць гадоў працаваў па новай спецыяльнасці. У 1933 годзе стаў брыгадзірам па рамонце вагонаў, а ў наступным — вагонным майстрам. У студзені 1938 года быў прызначаны намеснікам начальніка 7-га вагоннага ўчастка ў горадзе Полацку Заходняй чыгункі. У гэтай пасадзе быў, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна.

З першага дня вайны выконваў абавязкі начальніка вагоннага ўчастка станцыі Полацк. Праз горад цягнікі ішлі ў чатырох кірунках, чыгуначнікі пасля бомбавых налётаў пастаянна аднаўлялі вузел і рух цягнікоў. Калі вораг ушчыльную падышоў да горада Глебаў апошнім эшалонам са штабам чыгуначнага вузла пакінуў станцыю. Праз Невель прыбыў у Вялікія Лукі, а адтуль — у Тамбоў Ленінскай чыгункі, дзе амаль год працаваў цягніковым вагонным майстрам.

У чэрвені 1942 года быў адкліканы ў паравозную калону № 3 і прызначаны цягніковым вагонным майстрам[1]. У складзе цягніковай брыгады суправаджаў эшалоны, забяспечваючы захаванасць каштоўнага грузу, які дастаўляўся на Сталінградскі фронт. І не раз, рызыкуючы жыццём, ратаваў ён склады з маёмасцю, якая перавазілася. Аднойчы на перагоне паблізу лініі фронту варожыя бамбавікі атакавалі цягнік, з гаручым і боепрыпасамі. Хоць машыніст манеўраваў, але адысці ад бомбаў не ўдалося. Агонь падбіраўся да вагонаў з боепрыпасамі. Цаной велізарных высілкаў брыгадзе, у якой быў Глебаў, удалося збіць полымя і даставіць груз па прызначэнні.

4 лістапада 1942 г. эшалон з танкамі, які суправаджаў Глебаў, што рухаўся з Саратава, быў атакаваны варожымі самалётамі ў раёне станцыі Эльтон. Бомба трапіла ў турную чатырохвосевую цяплушку, у якой адпачывала зменная брыгада, загінула сем чалавек. Полымя пагражала перакінуцца на ўвесь склад. Глебаў неадкладна адчапіў палаючую цяплушку ад платформаў з танкамі і, ад'ехаўшы на 200—300 метраў, патушыў падпалены вагон. Машыніст Аляксандр Янкоўскі і Глебаў апынуліся без падменнай брыгады. Дзевяць сутак нязменна вадзілі яны эшалоны да Сталінграда і назад.

Калі прыйшла перамога пад Сталінградам, брыгаду перакінулі на Захад. Спярша вазілі людзей, баявую тэхніку, боепрыпасы і харчаванне на Курскім напрамку, а затым на Беларускім. Перад вызваленнем Беларусі Глебаў быў не толькі цягніковым вагонным майстрам, але і інспектарам вагоннай гаспадаркі ўсёй сваёй паравознай калоны.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 5 лістапада 1943 «за асаблівыя заслугі ў справе забеспячэння перавозак для фронту і народнай гаспадаркі і выдатныя дасягненні ў аднаўленні чыгуначнага гаспадаркі ў цяжкіх умовах ваеннага часу» Глебаву Апанасу Васільевічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і Залатой медалі «Серп і Молат». 18 снежня ў Крамлі М. І. Калінін уручыў высокія ўзнагароды радзімы.

Пасля вызвалення Полацка летам 1944 года Глебаў вярнуўся ў горад. Быў ізноў прызначаны начальнікам вагоннага ўчастка[1], атрымаў персанальнае званне інжынер-лейтэнант цягі. Адначасова з выкананнем галоўнай задачы — забеспячэння прасоўвання цягнікоў да фронту, чыгуначнікі аднаўлялі вытворчыя памяшканні, вагонны парк. Пасля перамогі працягваў працаваць на гэтым участку[1].

У 1958 годзе ў сувязі са скасаваннем Полацкага вагоннага ўчастка прызначаны начальнікам вагоннага дэпо станцыі Полацк. У 1963 годзе сышоў на пенсію, але працягваў працаваць аглядчыкам вагонаў да 1971 года. Прапрацаваў на чыгунцы 54 гады.

Абіраўся дэпутатам Полацкага гарсавета дэлегат 3-й Усесаюзнай канферэнцыі прыхільнікаў міру. У 1971 годзе быў узнагароджаны Граматай Вярхоўнага Савета Беларускай ССР да 100-годдзя Беларускай чыгункі. У 1979 годзе прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна горада Полацка.
Жыў у горадзе Полацку. Памёр у 1997 годзе, на 96 годзе жыцця.

воскресенье, 14 февраля 2016 г.

Ушанаванне памяці герояў і ахвяр вайны 1941-1945 гг.


Помнікі
     Кароткая даведка
1.
Помнiк
«Клятва партызан»


Устаноўлены ў парку 50-годдзя Савецкай улады ў 1967 годзе.
2.
Помнiк
 ахвярам фашызму



На скрыжаваннi вул. Е.Полацкай i Касманаўтаў. Абелiск устаноўлены ў 1965 годзе.   
3.
Помнiк Т.С.Марыненка



На вулiцы Е.Полацкай,26, каля будынка педагагiчнага каледжа, устаноўлены ў 1970 годзе.
Звёзды

Герою Советского Союза
выпускнице Полоцкого педучилища
Татьяне Мариненко
Посвящается


У этой стрелы обелиска,
Где ярко пылает звезда,

Я подвигу кляняюсь низко,

Твоим, наша Таня, годам.


Простой тебя вижу девчонкой,

Как утро, как птицы полёт.

Жила ты в деревне Зелёнка,

За что ж тебя чтит весь народ?



И сколько же лет тебе было,

Когда ты ушла воевать?

Я знаю: детей ты любила,

Учила их жить и мечтать.


Однажды над миром взлетев,

Ты сможешь в просторах Вселенной

Ты верила: будет мгновенье...

Все звёзды собрать для людей.




Потом раздарить их – пусть светят

И в радости всем, и в беде,

Чтоб было на нашей планете

Светло и спокойно везде.


И пусть ты звёзд не достала –

От пуль их закрыла собой,

Но сердце твоё заблистало

ля нас негасимой звездой.



Мы снова на марше, нас много,

За мир мы стоим до конца,

И нам освещают дорогу

Такие вот звёзды-сердца.
Надежда Ермак
4.
Помнiк
«Вызвалiцелям Полацка»

На плошчы Свабоды. Устаноўлены ў 1981 г. на месцы раней пастаўленага 17.9.1944 года.

5.
Помнiк экiпажу танка Т-34 Героя Савецкага Саюза У.Дз.Халева.

На скрыжаваннi дарог Полацк- Вiльнюс, Мiнск - Наваполацк. Танк на пастаменце ўстаноўлены ў 1980 годзе.

6.
Помнiк
23-м воiнам-гвардзейцам

На вулiцы Ленiна,41, на правым беразе Заходняй Дзвiны. Скульптурная кампазiцыя з группы воiнаў i стэлы з журавамi, на якой пералiчаны iмёны воiнаў 158-га гв. СП 51-й гв.сд, якiя 3.7.1944г. прарвалiся да моста, захапiлi плацдарм i ўтрымлiвалi яго да падыходу сваiх войск. Устаноўлены ў 1989 годзе.
7.
Курган
Бессмяротнасцi

У паўдневай частцы горада, на левым беразе Заходняй Дзвiны. Насыпаны ў 1966 годзе.

8.
Памятны знак ахвярам фашызму


Камень-валун у памяць пра 20 тыс. закатаваных i  растраляных ваеннапалонных i мiрных грамадзян. Устаноўлены ў 1985 годзе на правым беразе р.Палата, памiж Спаскiм гарадком i Cпаса-Еўфрасiннеўскiм манастыром.
https://drive.google.com/file/d/0BzwKxSn9Zz
OjaXlGZEotcGFEYWs/edit
9.
Помнiк
А.К.Гараўцу

На вул.Е.Полацкай, перад будынкам ляснога тэхнiкума. Устаноўлены бюст з бронзы ў 1973 годзе.

10








11. 
Мемарыяльная дошка А.I.Зыгiну
Файл:Zigin.png


Помнік З.Тусналобавай-Марчанка

Вул.Зыгiна, на будынку канторы грамадскага харчавання. Устаноўлена ў 1978 годзе.







Музей-кватэра Героя Савецкага Саюза З. М. Тусналобавай-Марчанка прысвечаны ганаровай грамадзянцы Полацка, быў адкрыты ў 1987 годзе, Герою Савецкага Саюза, медыцынскай сястры, якая выратавала ў гады Вялікай Айчыннай вайны многія жыцці.

Тобою гордится планета


Муз. Н.М. Петренки

Фронтовой сестре,
Герою Советского Союза
З.М. Туснолобовой-Марченко посвящается.



Ты, Зина, в легендах воспета,


И песни слагают ветра


О том, что гордится планета


Тобой, фронтовая сестра.



Не раз средь свинцового ада,


Казалось, у смерти в плену


Твой слышался голос: “Я рядом,


Я вынесу, я дотяну...”



Когда же подбитою птицей


Упала ты в гуще огня,


Просила: “Друзья, отомстите


За Полоцк родной, за меня”.



И мчались в атаку машины,


И в грозном солдатском строю, -


“За Зину, за Зину, за Зину!” –


Стучали сердца в том бою.



Какие ты вынесла муки...


Но чтобы Отчизна жила,


Не только ей ноги и руки,


И сердце б своё отдала.



Пусть ветер судьбы наши годы


Закружит и вдаль унесёт,


Твой подвиг во славу народа



В сердцах поколений живёт.
Надежда Ермак

Марыненка Таццяна Савельеўна нарадзiлася 25.1.1920 года у в. Сухi Бор  Полацкага раёна. У 1939 годзе скончыла Полацкае педвучылiшча. Працавала настаўнiцай у в. Зяленка. З першых дзен акупацыi ўзначалiла падпольную камсамольскую арганiзацыю Сястронскага сельсавета. Наладзiла сувязi з адной з падпольных груп Полацка. Дзякуючы яе iнфармацыi ў значнай меры была паралiзавана дзейнасць варожай агентуры. У 1942 годзе стала разведчыцай партызанскага атрада. Атрымлiвала звесткi аб акупантах, iх узброенасцi, перафармiраваннi i руху вайсковых часцей i эшалонаў. У канцы лiпеня 1942 года Таццяна была фашыстамi арыштавана. 2 жнiўня яе растралялi. У 1965 годзе ёй было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

1 лiпеня 1944 года нашы войскi, ахапiўшы паўдневую частку Полацка, адрэзалi немцам выхад з горада у паўночна-заходнiм напрамку ўздоуж левага берага р. Заходняя Дзвiна. Уначы i ранiцай 3 лiпеня немцы контратакавалi нашы войскi, але безпаспяхова. Савецкiя войскi пачалi штурм Полацка. Да 6 гадзiн ранiцы 4 лiпеня горад быў ачышчаны ад нямецкiх акупантаў i на будынку былога кадэцкага корпуса быў узняты чырвоны сцяг.
Загадам Вярхоўнага Галоўнакамандуючага 31 злучэнне i вайсковая часць, якiя штурмавалi горад, i найбольш вызначылiся пры яго вызваленнi, былi ўдастоены ганаровага звання «Полацкая».
  За  вызваленне горада больш чым  30 савецкiх воiнау атрымалi званне Героя Савецкага Саюза.

Халеў Васiль Дзмiтрыевiч нарадзiўся 14.1.1913 г. у Марыйскай АССР. На фронце з 1941 года. Камандзiр танка 47-га асобнага агнявога танкавага палка вызначыўся у баях за вызваленне Вiцебскай вобласцi.2.7.1944г. у баi за Полацк праявiў гераiзм, адвагу i самаахвярнасць. Знiшчау працiўнiка з пушкi i агнямета, калi скончылiся боепрыпасы, адбiваўся гранатамi. Гiтлераўцы падпалiлi танк. Халеў з таварышамi згарэў у танку, але ворагу не здаўся. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24.3.1945 года. Пахаваны у брацкай магiле на плошчы Свабоды ў Полацку.

Драўляны i чыгуначны масты фашысты прыкрывалi моцным агнем, утрымлiвалi iх да апошняга моманту, бо гэта быў у iх апошнi шлях да адыходу. Нашым войскам неабходна было захапiць пераправы. Асаблiва важным быў драуляны мост у цэнтры горада. Гэту задачу блiскуча выканала 51-я гвардзейская стралковая дывiзiя. Перадавы яе атрад – 8-я рота аутаматчыкаў 158-га гвардзейскага стралковага палка на чале з гвардыi лейтэнантам А.М.Грыгор ‘евым з ходу рашуча атакавау варожую роту аўтаматчыкау, якая ахоўвала мост, у рукапашнай схватцы, агнем i гранатамi знiшчаў ворагаў i кiдаў iх у раку.
 З успамiнау камандуючага 6-й гвардзейскай армii I.М.Чысцякова:
  … Южнее железнодорожной станции сохранился деревянный мост.  Мы понимали, что мост заминирован и вот-вот может взлететь в воздух. Во что бы то ни стало надо было обезвредить эти мины и сохранить мост для переправы. Было принято решение направить к мосту специ-альную группу, усиленную саперами. Перед ней была поставлена задача захватить мост. Я видел, как гвардейцы, которыми командовал лейтенант А.И.Григорьев, подползли к мосту и вскочили на него. Противник открыл по ним сильный огонь из пулеметов. У всех была одна мысль: ох, взлетит сейчас мост! Проходит минута, мы видим, что гвардейцы продвигаются дальше. Значит, саперы успели обезвредить мост. Все! Мост пройден. Своими  смелыми действиями эти двадцать три человека спасли жизнь тысячам своих товарищей.

Курган быў насыпаны на ўшанаванне памяцi жыхароў Полацка i Полацкага раена, якiх загубiлi гiтлераўцы ў Вялiкую Айчынную вайну, а таксама воiнаў, што загiнулi ў баях на тэрыторыi Полацка i Полацкага раена. У курган прывезена зямля з брацкiх магiл Аршанскага, Верхнядзвiнскага. Глыбоцкага, Лепельскага. Полацкага, Расонскага, Шумiлiнскага, Ушацкага раенаў, з Брэсцкай крэпасцi-героя, з могiлак савецкiх воiнаў на Альшанах у Празе. Курган ( вышыня 10 м) дамiнуе над наваколлем. Каля яго падножжа запалены Вечны агонь, пад мармуровай плiтой замуравана завяшчанне нашчадкам 2017 года, на другой мармуровай плiце высечаны памятны надпiс.

Гаравец Аляксандр Канстанцiнавiч нарадзiўся 12.3.1915 года у в. Машканы Сенненскага раена Вiцебскай вобласцi. У 1930-1931 гг. жыў у Полацку i вучыўся у лясным тэхнiкуме. Скончыў Ульянаўскую летную школу у 1935 годзе. 6.7.1943 г. На Курскай Дузе гвардыi старшы лейтэнант Гаравец уступiў у бой з 20 варожымi бамбардзiроушчыкамi i 9 з iх збiў. Ен- адзiны у свеце летчык, якi збiў столькi самалетау ворага у адным баi, але загiнуў сам. Усяго А.К.Гаравец зрабiў 74 баявыя вылеты, удзельнiчаў у 11 паветраных баях, збiў 11 самалетаў. 28.9.1943 года яму прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Зыгiн Аляксей Шванавiч нарадзiуўся 30.3.1896 г. У Растоўскай вобласцi. За абарончыя баi пад Полацкам у чэрвенi-лiпенi 1941 года i прарыў з акружэння А.I.Зыгiн атрымаў падзяку камандуючага Заходнiм фронтам. Яму было прысвоена званне генерал-маёр, быў узнагароджаны ордэнам Ленiна. У наградным лiсце сказана: «…здолеў арганiзаваць абарону i супрацiўленне на рубяжах, у вынiку чаго працiўнiк увесь час стрымлiваўся i нёс вялiкiя страты,…пры выхадзе з акружэння начной атакай пры асабiстым кiраўнiцтве прабiў у абароне працiўнiка брэш, дзякуючы чаму 62-i корпус з усiм камандаваннем выйшаў з акружэння, працiўнiк панес вялiкiя страты.» Загiнуў у бiтве за Дняпро у 1943 годзе. У Палтаве Зыгiну ўстаноулены помнiк, а адна з вулiц Полацка носiць яго iмя.

воскресенье, 17 января 2016 г.

18. Акупацыйны рэжым

За перыяд акупацыi i ваенных дзеянняў Полацк быу ператвораны у руiны.


Руіны Мікалаеўскага вакзала


Руіны сінагогі

 Жыллевы фонд быў разбураны на 96%, знiшчаны ўсе культурныя i прамысловыя прадпрыемствы, чыгуначны вузел, культурна-асветныя ўстановы, пашкоджаны помнiкi даўнiны. Вялiкiмi былi чалавечыя ахвяры.
Акупацыйная палiтыка была накiравана на пераўтварэнне актыўнай массы «iншароднага насельнiцтва» у напаўпiсьменных рабоу.Усiмi сродкамi старалiся не дапусцiць супрацiўлення нашага народа, фiзiчна знiшчыць значную частку насельнiцтва. Полацк з моманту акупацыi, з 16 лiпеня 1941 года, знаходзiўся у адмiнiстрацыйнай зоне тылу группы армii «Цэнтр» да 4 лiпеня 1944 года. Адразу ж была ўведзена каменданская гадзiна i прапускная сiстэма. Перамяшчэнне было забаронена з 17 гадзiн вечара да 5 гадзiн ранiцы. Жыхары павінны былі здаць зброю і радыёпрыёмнікі. 
Гета было створана праз 2-3 тыдні пасля акупацыі горада. Усіх яўрэяў перасялялі ў раён вуліц Камуністычнай, Гогаля, Войкава, Інтэрнацыянальнай. На тэрыторыі гета знаходзілася амбулаторыя, электрастанцыя, сінагога, школа, пошта. Гета было абнесена дротам.Згодна дадзеным Занальнага дзяржаўнага архіва ў г. Полацку пад час існавання гета немцы знішчылі больш за 7000 чалавек мірнага яўрэйскага насельніцтва. 
У Полацку на 10 жнiуня 1941 года знаходзiлiся 4300 ваеннапалонных. А на снежань 1942 года 24642 чалавекi. Ваеннапалонныя памiралi ад голаду i хвароб (штодзенна каля 32 чалавек). Стваралiся лагеры для бежанцау. Была ўведзена забарона на перамяшчэнне i бадзяжнiцтва.

 Звесткi аб ахвярах нямецка-фашысцкi злачынстваў па гораду Полацку:

    растраляна
   павешана
        забiта
ваеннапалонных
вывезена ў нямецкае
           рабства
усяго
жанчын
дзяцей

4 мужчыны

 100000
  мужчын
жанчын
49996
  2267
 851
  7844
  4156

Вандроўка па Беларусі

ШАНОЎНЫЯ ПЯЦІКЛАСНІКІ!


Прапаную вам стварыць настольную гульню, віктарыну і міні-энцыклапедыю 3 у 1 для вывучэння гісторыі, культуры, прыроды і геаграфіі Беларусі!!!
"Вандроўка па Беларусі" - гэта ўсё, што патрэбна для інтэлектуальнага адпачынку!
Нам спатрэбіцца гульнёвае поле-карта, карткі з выявамі гербаў, карткі з выявамі помнікаў архітэктуры, пытанні для віктарыны і г.д.
Для натхнення прапаную вашай ўвазе аналагічную гульню "Вандруем по свеце"

среда, 13 января 2016 г.

19. Аперацыя " Зорачка"


На тэрыторыі акупаванай Беларусі дзейнічала 8 аэрадромаў і 9 пляцовак для высадкі грузаў. У якасці адной з іх выкарыстоўвалася возера Вячэлле. Менавіта адтуль падчас аперацыі «Зорачка» Аляксандр Мамкін перавёз у савецкі тыл выхаванцаў Полацкага дзіцячага дома №1, якія павінны былі стаць донарамі для нямецкіх салдат. У ноч з 10 на 11 красавіка 1944 года лётчык дзявяты раз прыляцеў за імі. Пасадзіўшы дзесяць дзяцей і іх выхавальніцу, ён узляцеў, але быў атакаваны нямецкім знішчальнікам.
Лінію фронту авіятар перасёк ужо на палаючым самалёце. Па інструкцыі ён павінен быў выскачыць з парашутам, але не зрабіў гэтага. Гарэлі адзенне і шлемафон, плавіліся лётныя акуляры, ногі Аляксандра абвугліліся да касцей, але ён здолеў пасадзіць самалёт. Выйшаў з кабіны і страціў прытомнасць. Праз некалькі дзён героя не стала... Многія з тых дзяцей, якіх ён выратаваў, узялі яго прозвішча. Аб подзвігу Аляксандра Мамкіна нагадваюць кадры з кінахронікі, на якой лётчык саджае дзяцей у кабіну самалёта.

Обратный отсчёт. Операция "Звёздочка". Дважды спасённые ...

https://www.youtube.com › watch